News Category: е-трговија

Ново истражување спроведено од NP Digital покажува дека веројатноста за купување производ откриен преку социјалните медиуми е значително поголема за производи со пониска цена. Податоците јасно покажуваат дека поевтините производи (до 20 долари) имаат најголема шанса да бидат купени веднаш откако корисникот ќе ги види на социјалните медиуми – додека таа веројатност нагло се намалува како што цената расте.

Според истражување спроведено на примерок од речиси 3.000 корисници, дури 9% од клиентите купуваат производи чија цена не надминува 10 долари. Бројот на оние кои се подготвени да платат повеќе од 50 долари се намалува на само 1-2% . За артикли над 100 долари, веројатноста за импулсивно купување паѓа под 0,5% .

Овие податоци го потврдуваат она што многу маркетери веќе интуитивно го знаат – „социјалното откритие“ најдобро функционира со производи со пониска вредност , каде што одлуката за купување не бара подолго размислување или дополнителна потврда на довербата. Сепак, клучниот увид во истражувањето е во стратегијата за дополнителна продажба: брендовите кои прво привлекуваат внимание со прифатливи производи, подоцна имаат поголема шанса да продаваат поскапи артикли на истите корисници.

Социјалните мрежи се исклучително моќен канал за почетен контакт и брзи конверзии, но за поскапи производи е потребно да се изгради доверба преку дополнителна содржина – прегледи, видео демонстрации и долгорочен однос со публиката.

Извор: NP Digital, Social Media & Purchase Behavior Insights (септември 2025)

Француската влада предложи нова мерка што би ѝ дала на Европската комисија овластување да ги отстрани глобалните онлајн платформи – како што се Shein или Temu – од резултатите од пребарувањето на територијата на ЕУ доколку се утврди дека не се во согласност со прописите.

Предлогот доаѓа во време кога повеќе европски брендови и регулатори се жалат на „нефер услови на конкуренција“, бидејќи азиските платформи често нудат производи без соодветна контрола на квалитетот, даноци или работни стандарди.

Франција смета дека сегашните механизми за следење не се доволни и дека ЕУ мора да има централизиран систем за санкционирање што ги надминува националните граници. Ова би ја зајакнало способноста на Унијата поефикасно да ги заштити потрошувачите, локалните брендови и работните места.

Иако предлогот предизвикува мешани реакции, многу аналитичари го гледаат како знак дека Европа сака посериозно да го регулира присуството на неевропските платформи за е-трговија. За домашните продавачи, ова би можело да значи порамномерни услови за игра и поголема транспарентност на пазарот.

Доколку ЕУ го усвои овој модел, тоа би бил преседан – за прв пат, заедничка институција би можела директно да интервенира во тековите на дигиталниот пазар. Целта е јасна: одржлива конкуренција и заштита на европскиот дигитален екосистем од нефер практики.

Извор: https://ecommercenews.eu/france-eu-needs-option-to-delist-platforms-from-google/

Европската комисија започна иницијатива за реформа на политиката за колачиња , со цел да им го олесни искуството со користење на веб-страниците на корисниците. Новите правила треба да го намалат бројот на досадни банери за согласност и да воведат појасен и поедноставен систем за управување со приватноста.

Феноменот познат како замор од банери стана сериозен проблем – повеќето корисници автоматски прифаќаат колачиња без да го прочитаат објаснувањето. Европската Унија сега сака да го промени тој тренд и да ја врати контролата кај корисниците, а воедно да ја одржи усогласеноста со стандардите на GDPR.

Реформата предвидува униформни категории на дозволи и можност корисниците да поставуваат трајни преференции преку прелистувачот, наместо да се соочуваат со истото прашање на секоја веб-страница. За компаниите за е-трговија, ова значи адаптација – помалку податоци од извори од трети страни, но поголемо потпирање на податоци од прва страна, CRM системи и програми за лојалност.

Експертите проценуваат дека овој модел би можел да ја подобри довербата на потрошувачите и да ги намали трошоците за маркетинг на долг рок преку повисоки стапки на конверзија. Сепак, тоа ќе бара инвестиции во транспарентна комуникација и UX дизајн.

Реформата на колачињата на ЕУ воспоставува рамнотежа помеѓу заштитата на приватноста и комерцијалните интереси. Трговците на мало кои ќе се адаптираат навреме – градејќи директен однос на доверба со клиентите – ќе имаат предност во новата дигитална средина.

Извор: ЕУ сака да ги реформира колачињата

Европскиот пазар на е-трговија продолжи да расте во 2024 година, со вкупен промет кој достигна 819 милијарди евра , според извештајот на организациите Ecommerce Europe и EuroCommerce . Номинално, е-трговијата во Европа расте за 7% , додека реалниот раст, по прилагодувањето на инфлацијата, е околу 4% .

Пазарите на Источна и Јужна Европа , вклучувајќи ги Полска, Романија и Шпанија, забележаа најголем моментум. На овие пазари, дигитализацијата сè уште има огромен простор за подобрување. Во Западна Европа, растот е малку поумерен, но сепак стабилен – пазарите како Германија, Франција и Холандија се веќе заситени, па конкуренцијата е голема.

Интересно е што мобилното купување (м-трговија) ​​продолжува да има предност. Просечниот износ на нарачката во 2024 година се зголеми за 6%. Потрошувачите сè повеќе избираат опции за побрза испорака и користат дигитални паричници наместо картички.

Заклучок: Е-трговијата во Европа влегува во зрела фаза, но сè уште нуди можности за раст – особено во сегментите што комбинираат локална персонализација и одржливост. Трговците на мало кои инвестираат во оптимизирање на мобилните искуства и зелената логистика веројатно ќе бидат најголемите победници во 2025 година.

Извор: Е-трговијата во Европа расте за 7 проценти

OpenAI објави дека клиентите сега можат да ги завршуваат купувањата директно во апликацијата ChatGPT, користејќи ја опцијата за плаќање за продавачите на Etsy и Shopify. Оваа интеграција долго се очекуваше и претставува важен чекор кон поврзување на вештачката интелигенција со секторот за е-трговија.

Важно е да се нагласи дека ова сè уште не е целосно искуство со „агентска трговија“ – клиентите сè уште донесуваат свои одлуки и кликнуваат низ понудата. Сепак, фактот дека ChatGPT се користи секојдневно и дека корисниците често го прашуваат за препораки поврзани со купувања, создаде природен простор за таква функционалност.

Продавачите плаќаат мала провизија за завршените купувања, додека услугата е бесплатна за клиентите. Оваа опција не влијае на прикажувањето на резултатите во пребарувањата на ChatGPT – производите со функцијата „Инстантна наплата“ не се фаворизирани. Сепак, се остава простор за воведување реклами или спонзорирани позиции во огласот во иднина.

Со овој потег, ChatGPT стана едно од најатрактивните места за продавачите во е-трговијата. Amazon засега не се вклучува, а Walmart веројатно нема да биде дел од иницијативата. Од друга страна, Etsy и Shopify добиваат силен канал до глобалните купувачи, со можност и други продавачи да им се придружат. Ова отвора нова фаза во развојот на онлајн купувањето. Вештачката интелигенција станува клучен посредник помеѓу потрошувачите и малопродажните брендови.

Народната банка на Србија објави статистика што покажува дека во вториот квартал од 2025 година, купувањето преку интернет значително се зголемило. Во споредба со истиот период минатата година, бројот на трансакции платени со картички и електронски пари (е-пари) скокнал за 38,3% . Ова значи дека во вториот квартал од 2025 година се извршени 26,6 милиони купувања преку интернет – од кои 18,7 милиони се извршени на домашни веб-страници, а 7,9 милиони на странски.

Во првата половина од 2025 година, вкупниот број на купувања преку Интернет достигна 50,2 милиони . Од тој број, 35,1 милиони трансакции беа на домашни веб-страници, а 15,1 милион на странски. Во споредба со претходните пет години, просечниот полугодишен раст беше околу 8,7 милиони нови онлајн купувања, па сега вкупниот број на трансакции е повеќе од трипати зголемен во споредба со истиот период во 2021 година.

Што се однесува до валутите, трансакциите во динари забележаа силен раст. Од 24,3 милиони трансакции во првата половина од 2024 година на 35,1 милиони во истиот период во 2025 година, што е раст од 44,5% . Покрај тоа, вредноста на тие трансакции се зголеми за 54,1% , од 68,1 милијарди динари на 105,0 милијарди динари. Трансакциите во евра исто така значително се зголемија – бројот на купувања скокна за 58,2% , а нивната вредност се зголеми за 47,1% . Трансакциите во долари забележаа намалување на бројот (-22,4%), но зголемување на нивната вредност (+15,4%).

Друг значаен факт: 70% од сите интернет купувања во првата половина од 2025 година биле извршени во домашна валута (динари). Бројот на домашни онлајн продавници (кои прифаќаат дигитални плаќања) скокнал од 4.340 на 5.171 – раст од 19,1% во споредба со првата половина од 2024 година.

Забелешка: Оваа статистика не ги вклучува купувањата со готовина при испорака. НБС нема податоци за вакви трансакции. Графички приказ на овие трендови е достапен на официјалната веб-страница на НБС во делот „Статистика на платниот систем“.

Извор: Народна банка на Србија

На 9 септември 2025 година, Европскиот парламент конечно ги одобри измените на Рамковната директива за отпад, со кои се воведуваат хармонизирани обврски за проширена одговорност на производителот (EPR) за текстил и обувки. Овие промени ги вклучуваат не само производителите од ЕУ, туку и компаниите надвор од ЕУ кои продаваат текстилни производи и обувки преку канали за е-трговија.

Според новите правила, производителите, увозниците и онлајн трговците на мало мора да ги покријат трошоците за собирање, сортирање и рециклирање на текстилен отпад. Опсегот на производи што потпаѓаат под режимот на проширена одговорност е широк: облека, модни додатоци, постелнина, завеси, но може да се прошири и на душеци во зависност од одлуките на земјите-членки. Дефинирани се роковите за транспонирање на националните прописи: земјите-членки ќе имаат околу 20-30 месеци (по стапувањето во сила на директивата) да донесат локални закони; микропретпријатијата имаат дополнителни бенефиции и временски простор.

Ова ќе значи дополнителни трошоци во дизајнот на производот (материјали, издржливост, рециклирање), како и обврски во логистиката – пакување, враќање на стока, логистика за рециклирање. Трговците што продаваат преку границите мора да ја проверат регуларноста на материјалите и документацијата за рециклирање, особено ако производот спаѓа во регулирани категории.

Овие промени ги зголемуваат регулаторните барања за брендовите за е-трговија во модата, текстилот и обувките. Се препорачува домашните и меѓународните трговци на мало да почнат да го проценуваат влијанието на новиот режим на трошоци и усогласеност, да го оптимизираат дизајнот и да се осигурат дека материјалите и пакувањето ги исполнуваат идните критериуми.

Европските институции најавуваат нова политика на соработка со САД во областа на трговијата и оданочувањето. Во текот на последните денови беа започнати консултации и дискусии за нови рамки што би влијаеле на дигиталните услуги, прекуграничната е-трговија, царинските давачки и даночните стапки меѓу ЕУ и САД.

Плановите вклучуваат размена на информации за трговските регулативи, прилагодување на тарифите за дигитални производи и разгледување на заеднички стандарди за регулирање на платформите за е-трговија што работат на глобално ниво. Од посебен интерес е да се намали административната сложеност за компаниите што извезуваат од ЕУ во САД, но и да се обезбеди заштита на правата на потрошувачите од двете страни.

За компаниите што работат преку океаните, ова може да донесе можности – некои трошоци би можеле да се намалат, процедурите да се поедностават – но исто така и обврски: потенцијално усогласување на стандардите, усогласување со новите правила (особено DSA, осигурување на производи, царински прописи) и ажурирање на извозните процеси.

Преговорите меѓу ЕУ и САД за нови трговски и даночни рамки претставуваат пресвртница за компаниите што работат од двете страни на Атлантикот. Потенцијалното усогласување на стандардите може да донесе значителни придобивки во форма на намалување на бирократијата, побрзо време до пазарот и полесен пристап до потрошувачите. Сепак, во исто време, тоа отвора и цела низа нови обврски – од прилагодување кон дигиталните регулативи како што се DSA и DMA, до построги барања за осигурување на производите и царинска документација. За фирмите за е-трговија, ова значи дека ќе треба да инвестираат дополнителни ресурси во правни, ИТ и логистички тимови за да бидат подготвени за промените штом ќе стапат на сила.

За оние кои се подготвуваат на време, ова може да биде можност да се позиционираат како пионери во прекуграничната трговија, додека оние кои доцнат ќе ризикуваат одложувања, казни и губење на конкурентноста. Најважната порака за бизнисите е: следете ја динамиката на преговорите, инвестирајте во флексибилноста на процесот и изградете внатрешни компетенции што овозможуваат брзо прилагодување кон регулаторните промени.

Според истражувањето на компанијата EY („Зошто потрошувачите се мудри за празнични распродажби“, декември 2024 година), чии резултати повторно ги посочи порталот Market Maze, глобалните потрошувачи сè повеќе го игнорираат раниот возбуден момент околу празничните кампањи во октомври и ги одложуваат своите купувања за ноември или дури и декември. Анализата на потрошувачките навики во различни земји покажува дека ноември е профилиран како „вистински почеток“ на сезонската потрошувачка на глобално ниво.

Во земји како Германија, Бразил и Франција, повеќе од 40% од купувачите не го започнуваат празничното купување сè до ноември. Овој тренд потврдува дека традиционалниот ран промотивен период во октомври станува помалку профитабилен за трговците на мало, бидејќи клиентите свесно чекаат големи попусти како што се распродажбите на Црн петок и Сајбер понеделник. Од друга страна, пазарите како Кина и Индија остануваат исклучоци – потрошувачите таму го прават значителен дел од своите купувања порано, водени од локалните фестивали за купување и навиките за промоции во е-трговијата во октомври.

Глобалните податоци исто така укажуваат дека силен бран на купување останува во декември, бидејќи потрошувачите продолжуваат да ги купуваат своите последни подароци непосредно пред празниците. Ова значи дека брендовите и маркетерите треба да ги планираат своите кампањи така што главните ресурси ќе бидат фокусирани на ноември и првата половина на декември. Октомври, иако е сè уште важен за создавање „свест“, носи сè помалку директна продажба.

За онлајн бизнисите, пораката е јасна: прераното инвестирање во силни кампањи во октомври може да значи неуспех. Фокусирањето на ноември носи поголема веројатност за успех, бидејќи тогаш клиентите добиваат „расположение за купување“. Навременото скалирање на логистиката, оптимизацијата на залихите и усогласувањето на маркетиншките пораки со ова време се клучни фактори за максимизирање на профитот за време на празничната сезона.

Извор: EY, Зошто потрошувачите се мудри на празничните распродажби , декември 2024 година.

Во Грција, во последниве години, е забележан силен раст на популарноста на кинеските онлајн платформи Shein и Temu, што ги надминува границите на статистичка аномалија – ова стана сериозен феномен што носи значајни економски и социјални импликации. Според истражувањето на Грчката конфедерација за трговија и претприемништво (ESEE), потрошувачите во Грција потрошиле помеѓу 529 и 627 милиони евра на овие две страници во 2024 година, што претставува приближно 17,6 до 20,9% од вкупната трговија со е-трговија во земјата.

Фискални и пазарни загуби

Поради моменталниот исклучок de minimis за пакети со вредност до 150 евра (кои не се оданочуваат), јавните финансии во Грција претрпуваат значителни загуби. Во текот на 2024 година, тие изгубени приходи се:

• околу 11,6–13,8 милиони евра даноци,
• 30–35,5 милиони евра придонеси за социјално осигурување,
• 7,6–9 милиони евра даноци на плати,
• и 56,5 милиони евра царински давачки.

Вкупната директна фискална загуба се проценува на 105,7-114,8 милиони евра , додека со ефектите од економските мултипликатори „се појавува розова слика“ што го зголемува овој износ на 188-204 милиони евра . Покрај тоа, домашната трговија изгуби помеѓу 4.725 и 5.601 работни места во 2024 година.

Диспропорција во европски контекст

Грција е една од земјите со највисока пенетрација на Shein и Temu во целата ЕУ: таа е рангирана на 8-мо место за Temu , па дури и на 4-то место за Shein во однос на учеството на локалниот пазар за е-трговија. Додека во Германија и Франција Tema држи приближно 10-12% од акциите , во Грција тоа надминува 20%.

Реакции и барања за промени на ESEE

Грчката конфедерација на трговија и претприемништво (ESEE) предупредува дека локалните трговци не можат да се натпреваруваат кога правилата – и даночните политики – се разликуваат. Меѓу предлозите дадени од ESEE се:

• укинување на исклучивоста од de minimis најдоцна до 2026 година,
• воведување на надомест за ракување со мали парцели,
• воспоставување контролни механизми за микро-пратки преку партнерства од јавниот и приватниот сектор.

Заклучок

Феноменот „Шеин и Тему“ во Грција отвора поширок дијалог за тоа како глобалните платформи можат да ја променат економската структура на локалниот пазар. Покрај значителните даночни и пазарни загуби, постои и општествена цена во намалувањето на приходите и губењето на работни места. Трговците во Грција и слични земји се соочуваат со сериозен предизвик: да се прилагодат на промените преку регулатива, локализација и потенцијална ревизија на националните политики што влијаат на екосистемот на е-трговијата.